İbra edilmeyen federasyon yönetiminin hukuki durumu ne olur?

Kıymetli dostlar; Malumunuz olduğu üzere spor federasyonlarının olağan mali genel kurulları başladı.

Bu süreçte bazı arkadaşlarımızin cevaplamamizi istediği soruların bir kısmı da mali genel kurullarla ilgili sorulardi.

Soru şu: Mali genel kurulda ibra edilmeyen bir federasyon yönetiminin durumu ne olur?

Kıymetli arkadaşlar, bu sorunun cevabını 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu ile 2024 yılında yayımlanan Spor Federasyonları Yönetmeliği çerçevesinde izah etmeye çalışayım.

İzahattan önce de çok önemli bir ayrımı ortaya koymak getekirse..

1) Olağan mali genel kurulda ibra edilmemek başka şeydir, suç işlemek başka şey.

2) Aynı şekilde, ibra edilmemek başka şeydir, federasyonu zarara uğratmaktan kişisel olarak sorumlu olmak başka şeydir.

Bu ayrımı yapmadan konuya bakarsak, hem hukuken hem de kamuoyu açısından yanlış sonuçlara ulaşabiliriz.

İlk önce “ibra” nedir, bu sorunun cevabına bakalım?

İbra; en basit anlatımıyla, Türk Dil Kurumuna (TDK) göre aklama ve temize çıkarma anlamına gelmektedir.

Yani genel kurul, mevcut federasyon yönetiminin, 7405 sayılı Kanun ve federasyon mevzuatına göre görev yaptığı döneme ilişkin faaliyetlerini ve mali yönetimini değerlendirerek yönetim kurulunun hesabını kabul edip etmediğini ortaya koymasidir.

Peki, ibra edilmeyen federasyon yönetimin durumu ne olur?

İşte, burada işin hukuki durumu ortaya çıkıyor.

7405 sayılı Kanun’a göre, mali genel kurulda yönetim kurulunun ibra edilmemesi halinde, federasyon başkanı ve yönetim kurulu üyelerinin yerine kalan süreyi tamamlayacak yeni yönetimin seçilmesi için en geç 60 gün içinde seçimli olağanüstü genel kurul yapılması gerekiyor.

Buradaki amaç, federasyonu yönetimsiz bırakmak degildir. Amaç, genel kurulun güvenini kaybettiği yönetimin yerine, yeni bir yönetimin seçilmesini sağlamaktır.

Dolayısıyla mevcut spor federasyonu yönetimlerinin ibra edilmemesi, yalnızca Genel kurul onları istemedi şeklinde değerlendirilecek sıradan bir karar değildir. Ancak bu durumda da doğrudan Yönetim suç işledi sonucu çıkarılamaz.

İbra edilmeyen başkan suçlu mudur?

Hayır…

Arkadaşlar, burası özellikle çok önemlidir.

Bir federasyon başkanının veya yönetim kurulunun ibra edilmemesi, tek başına suç işlendiği anlamına gelmez.

Genel kurul;

Mali yönetim ve harcamaları,

Bütçe uygulamalarını,

Faaliyetlerini,

Yönetim anlayışını yeterli bulmamış olabilir. Bunun sonucunda ibra etmeme kararı verebilir. Fakat genel kurulun verdiği ibra etmeme kararı bir ceza mahkemesi kararı değildir.

Bu nedenle, İbra edilmedi, demek ki suç işledi demek hukuken doğru bir çikarim olmaz. Çünkü ibra edilmeme kararının arkasında somut mali veya hukuki sorunlar varsa, bu sorunlar ayrıca incelenebilir.

Bizim burada esas üzerinde durmsmuz gereken konu,

“ Federasyon yönetimi neden ibra edilmedi?” sorusudur.

Bence konunun en önemli yeri burasıdır.

Eğer ortada yalnizca yönetim anlayışına, sportif tercihlere veya genel kurulun yönetime duyduğu güvene ilişkin bir sorun varsa, bunun öncelikli sonucu yönetimin değişmesidir.

Ancak, ortada mevzuata aykırı harcama, usulsüz ödeme, federasyon kaynaklarının amacı dışında kullanılması, federasyonun zarara ugratilması, belge ve kayıtlarla ilgili ciddi sorunlar gibi somut iddialar varsa, o zaman konu farklı bir boyut kazanır.

Bu durumda ilgili işlemlerin ayrica incelenmesi ve gerekiyorsa hukuki süreçlerin işletilmesi söz konusu olabilir.

Nitekim federasyonların iş ve işlemleri ile harcama kalemleri hakkında Bakanlık tarafından inceleme ve soruşturma yapılabilmesine ilişkin düzenlemeler de bulunmaktadır.

Dolayısıyla, ibra edilmeme bir sonuçtur ama önemli olan, bu sonuca hangi gerekçelerin yol açtığıdır.

Unutulmsmslıdır ki, Mali sorumluluk başka, cezai sorumluluk başkadır.

Bir yöneticinin federasyonu zarara uğrattığı iddia ediliyorsa, öncelikle somut olayın incelenmesi gerekir. Eğer yapılan inceleme sonucunda federasyonun gerçekten zarara uğratıldığı ve bu zarardan belirli kişilerin sorumlu olduğu ortaya çıkarsa, hukuki ve mali sorumluluk gündeme gelebilir.

Eğer aynı fiil bir suç oluşturuyorsa, şartları oluştuğu takdirde ceza-i sorumluluk da ayrıca değerlendirilebilir.

Ama bunların hiçbiri sadece ibra edilmedi kararı nedeniyle otomatik olarak ortaya çıkmaz.

Kısacası, ibra edilmeme suçluluk kararı değildir.

Ancak, ibra edilmeme kararına neden olan somut iddialar varsa, bunların araştırılmasına da engel değildir.

Bu durumda, yeni bir yönetimin iş başına gelmesi eski dönemin sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?

Hayır…

Bu da esasında çok önemli bir konudur.

Yeni yönetimin seçilmesi, eski yönetimin görev yaptığı dönemde gerçekleştirdiği işlemler bakımından varsa sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

Çünkü, burada iki ayrı konudan söz ediyoruz.

Birinci konu: Federasyonu bundan sonra kim yönetecek? (Bunun cevabı seçimli olağanüstü genel kurulda ortaya çıkar).

İkinci konu: Eski yönetimin geçmiş dönemde yaptığı işlemler nedeniyle herhangi bir hukuki, mali veya cezai sorumluluğu var mı?(Bunun cevabı ise gerekli inceleme ve hukuki süreçler sonucunda belirlenir).

Dolayısıyla, yeni yönetimin göreve başlaması, geçmiş dönemin hesabının otomatik olarak kapandığı anlamına gelmez.

Burada, ibra edilmeyen federasyon yönetimiyle ilgili bir hususu daha izah edeyim…

İbra edilmeyen federasyon yönetiminin yeniden aday olması konusunda da kesin ve genel bir hüküm kurmamak gerekir. Mali kurulda sadece ibra edilmemiş olmak, tek başına kişinin bütün federasyon seçimlerinden otomatik olarak men edildiği anlamına gelmez.

Bir kişinin yeniden başkan veya yönetim kurulu adayı olup olamayacağı, ilgili mevzuatta aranan seçilme şartlarına ve somut olayda ortaya çıkan diğer hukuki durumlara göre değerlendirilir.

Dolayısıyla, İbra edilmeyen başkan bir daha aday olamaz şeklinde genel bir sonuç çıkarmak kesinlikle doğru bir yaklaşım değildir.

Ancak, yine de burada hassas bir durum söz konusudur.

Mevcut federasyon yönetiminin ibra edilmeme olayının yanında ayrıca mevzuatta öngörülen seçilme engeli, kesinleşmiş bir mahkumiyet veya başka bir hukuki durum varsa, o zaman adaylık bakımından farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.

Bir başka soru…

Peki, genel kurulun ibra etmeme kararı yanlışsa ne olacak?

Bu da gözden kaçırılmaması gereken bir başka konudur.

Genel kurulun verdiği kararlar da hukukun dışına çıkamaz.

Genel kurulun; çağrı usulü,

toplantı şekli, gündemi,

delege yapısı, oy kullanma işlemleri, karar alma süreci mevzuata uygun olmak zorundadır.

Dolayısıyla bir yönetim, Bizi hukuka aykırı şekilde ibra etmediler diyorsa, bu iddianın da hukuki yollar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

Bir başka soru…

Federasyonların mali kurullarında Bakanlığın rolü nedir?

Spor federasyonlarının idari ve mali özerkliği vardır. Ancak özerklik, denetimsizlik anlamına gelmiyor.

Fedrasyonların mali ve idari işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde denetime tabidir. Ayrıca federasyonların mali yönetimi ve harcamalarıyla ilgili inceleme ve soruşturma mekanizmaları da bulunmaktadır.

Bu nedenle, bir federasyon yönetimi ibra edilmediğinde, konu yalnızca federasyon içerisindeki bir yönetim değişikliği olarak görülmemelidir.

Gerekirse genel kurul kararı, kararın alınış şekli, mali ve idari işlemler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Sanırım buraya kadar mevzuata dayalı anlattıklarım anlaşılmıştır.

Netice olarak diyorum ki, yukarıda anlatmaya çalıştığım konuyu dört başlık altında özetlemek gerekirse…

1) Mali genel kurulda yönetimin ibra edilmemesi halinde, kanunda öngörülen şekilde en geç 60 gün içinde seçimli olağanüstü genel kurul yapılır ve kalan süreyi tamamlayacak yeni yönetim seçilir.

2) Mevcut yönetimin ibra edilmemesi, tek başına kişisel mali veya hukuki sorumluluk anlamına gelmez. Ancak federasyonun zarara uğratıldığı veya mevzuata aykırı işlemler yapıldığına ilişkin somut tespitler varsa, bunlar ayrıca incelenebilir.

3) İbra edilmeme kararı tek başına suç değildir. Ancak, yapılan inceleme sonucunda suç oluşturabilecek bir fiil tespit edilirse, bununla ilgili ayrı hukuki süreçler gündeme gelir.

4) Mevcut federasyon yönetiminin ibra edilmemiş olması, tek başına otomatik bir adaylık yasağı anlamına gelmez. Yeniden adaylık, ilgili mevzuatta aranan seçilme şartlarına ve varsa diğer hukuki engellere göre değerlendirilir.

xxxxx

Kıymetli dostlar, esasında işin en can alıcı kısmı hesap verebilirlik konusudur.

Spor federasyonlarında özerklik ne kadar önemliyse, hesap verebilirlik de o kadar önemli olmalıdır.

Federasyon başkanı ve yönetim kurulu, kendilerine verilen yetkiyi kullanırken yalnızca sportif sonuçlardan değil, federasyonun mali ve idari yönetiminden de sorumludur.

Bu nedenle, mali genel kurulda yapılan ibra oylamasını sadece bir güven oylaması olarak görmek eksik bir yaklaşım olur.

Son olarak diyorum ki; Bir federasyon yönetiminin ibra edilmeme kararının arkasında ciddi mali, idari veya hukuki iddialar varsa, bunların da üzeri kesinlikle örtülmemelidir.

“Kalın Sağlıcakla”